Samen levens redden: het onmisbare werk van AED-vrijwilligers in de gemeente Tubbergen

Wij spraken met Jan Steggink, lid van de AED-werkgroep Reutum/Haarle en voorzitter van het gemeentelijk AED-overlegorgaan, en met Harrie Drop, voorzitter van Stichting AED Albergen. Beide vrijwilligers zetten zich al jarenlang in voor een hartveilige gemeente en delen hun ervaringen over het belang van snelle hulp en de kracht van lokale betrokkenheid.

Betrokken vrijwilligers met een persoonlijke drijfveer

De mensen achter de AED-werkgroepen hebben uiteenlopende achtergronden, maar delen een sterke betrokkenheid bij hun omgeving. Zo vertelt Jan dat hij na een loopbaan in de medische wereld al snel werd gevraagd om zich in te zetten als burgerhulpverlener. “Ik heb altijd al iets willen betekenen voor het dorp,” vertelt hij. “Daarnaast heb ik zelf op jonge leeftijd een hartinfarct gehad en heb ik van dichtbij meegemaakt hoe belangrijk snelle hulp is. Dat zet je aan het denken.”

Harrie is via de dorpsraad Albergen betrokken geraakt. “Bijna twintig jaar geleden kwam de vraag vanuit de gemeente of we namens de dorpsraad Albergen reanimatiecursussen wilden organiseren. Vanaf dat moment ben ik actief geworden binnen de Stichting AED Albergen. Inmiddels onderhouden we met een team 25 AED’s en organiseren we cursussen voor meer dan 300 mensen.”

Meer dan alleen apparaten
De AED-werkgroepen doen veel meer dan alleen het beheren van de apparaten. Ze zorgen voor aanschaf, onderhoud en controle van de AED’s, organiseren reanimatiecursussen en jaarlijkse herhalingstrainingen. Ook fungeren ze als vraagbaak voor burgerhulpverleners.

Binnen het gemeentelijk AED-overlegorgaan komen werkgroepen samen om kennis te delen en onderwerpen te bespreken, zoals het opleiden van nieuwe vrijwilligers en het verbeteren van het netwerk. Daarnaast spelen zij een belangrijke rol in de nazorg. “Na een reanimatie kan dat best heftig zijn,” legt Harrie uit. “Via HartslagNu is er professionele nazorg beschikbaar voor hulpverleners die daar behoefte aan hebben.”

Hoe werkt HartslagNu?

HartslagNu is het landelijke oproepsysteem dat wordt geactiveerd wanneer iemand 112 belt bij een (vermoedelijke) hartstilstand. Getrainde vrijwilligers in de buurt krijgen via een app of sms een oproep. Sommigen gaan direct naar het slachtoffer om te starten met reanimeren, anderen halen eerst een AED op.

Het systeem zorgt ervoor dat er snel voldoende hulp ter plaatse is. Via de app krijgen hulpverleners direct de locatie, navigatie en eventueel een toegangscode van de AED. Wel is het belangrijk dat de instellingen van de app en telefoon goed staan. “Die luisteren heel nauw,” benadrukken de vrijwilligers. “Op de website van HartslagNu (www.hartslagnu.nl) is bij de veelgestelde vragen veel informatie te vinden hierover.”

Een dekkend netwerk, maar blijf alert

De gemeente Tubbergen beschikt over een goed netwerk van AED’s. Bij een hartstilstand worden via het systeem HartslagNu burgerhulpverleners binnen een straal van maximaal twee kilometer opgeroepen. “Het belangrijkste is dat er binnen zes minuten gestart wordt met reanimeren,” benadrukt Jan. “Dat is letterlijk van levensbelang.” Daarbij geldt ook: alleen voldoende AED’s is niet genoeg. “Als mensen niet weten hoe ze een AED moeten gebruiken, heb je er nog weinig aan,” klinkt het nuchter. Daarom blijft scholing essentieel.

Wie kan burgerhulpverlener worden?

Iedereen van 18 jaar en ouder kan zich aanmelden als burgerhulpverlener. Dat hoeft niet alleen via de lokale AED-werkgroepen. Ook mensen met een BHV-certificaat via bijvoorbeeld hun werk kunnen zich registreren bij HartslagNu. Daarnaast wordt er extra aandacht gevraagd voor jongeren. “Steeds vaker doen sportverenigingen mee aan basiscursussen,” vertelt Harrie. “Dat is heel positief. De uitdaging zit vooral in het blijven volgen van herhalingstrainingen en het aanmelden bij HartslagNu om een oproep te kunnen ontvangen.”

Waarom burgerhulpverleners onmisbaar zijn

Ambulances kunnen niet altijd binnen zes minuten ter plaatse zijn. Burgerhulpverleners wel. Zij vormen de cruciale schakel tussen het moment van de hartstilstand en de komst van professionele hulp. “Als er binnen zes minuten gestart wordt met reanimeren en een AED wordt aangesloten, is de overlevingskans het grootst,” zegt Jan. “Daar maken vrijwilligers echt het verschil.”

Voor mensen die twijfelen of onzeker zijn om te helpen, hebben de vrijwilligers een duidelijke boodschap: “Niets doen is altijd erger. En je bent bijna nooit alleen wanneer je een oproep krijgt. Samen help je elkaar.”

Hoe wordt het netwerk mogelijk gemaakt?

Het AED-netwerk draait volledig op samenwerking en betrokkenheid vanuit de samenleving. De financiering komt onder andere uit initiatieven zoals Rabo ClubSupport, vrijwillige bijdragen (zoals incasso’s in onder andere Albergen en Reutum) en bedrijven die zelf een AED aanschaffen en onderhouden.

Wat betreft het beheer verschilt dit per dorp. In Albergen worden vrijwel alle AED’s door de werkgroep beheerd. In Reutum gebeurt dit deels door de werkgroep en deels door bedrijven.

Doe mee en red levens

De oproep van de vrijwilligers is duidelijk: meld je aan. “Je bent er ongeveer twee uur per jaar aan kwijt,” zeggen ze. “Maar je kunt er iemands leven mee redden.”

De cursussen zijn laagdrempelig en vaak gratis. Na het volgen van een cursus kun je je aanmelden als burgerhulpverlener bij HartslagNu, zodat je ook daadwerkelijk wordt opgeroepen bij een noodgeval. 

Harrie Drop: “Voor HartslagNu ben ik supervisor. In die rol ben ik gemachtigd om voor de burgerhulpverleners uit Fleringen, Reutum, Haarle en Albergen de certificaten in HartslagNu ter verlengen nadat ze de jaarlijkse herhalingstraining hebben gevolgd. “Hiermee ontzorgen we de individuele hulpverlener want helaas leerde de praktijk dat de hulpverleners regelmatig vergaten hun certificaat te verlengen in hun account waardoor ze niet meer opgeroepen zouden worden bij een incident”. 

Tot slot: denk ook aan jezelf

De vrijwilligers geven nog een praktische tip mee: zorg dat je altijd identificeerbaar bent wanneer je alleen op pad gaat. “Of je nu gaat wandelen, sporten of even snel weg bent: zorg dat mensen kunnen achterhalen wie je bent. Neem een identiteitsbewijs mee.”

Geïnspireerd geraakt? 

Aanmelden voor een reanimatie/AED-cursus kan via de lokale AED-werkgroep. Weet  u niet hoe uw plaatselijke werkgroep te bereiken is of heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel? Neem dan contact op met Harrie Drop (h.drop@aedalbergen.nl) of Jan Steggink (aedreutum@gmail.com). Samen zorgen we ervoor dat hulp altijd dichtbij is!