Artikel

Sinds 1990 heeft Nederland te maken met de rups van  eiken processie vlinder. Deze rupsen zijn het eerst waar genomen op een groot aantal eiken bomen in  Zuid en Midden-Nederland. Momenteel zitten de rupsen verspreid over heel Nederland. Ook in de gemeente Tubbergen  zijn de afgelopen jaren op een aantal eikenbomen nesten met eikenprocessierupsen aangetroffen . Deze rupsen gaan ’s nachts groepsgewijs – in processie – op zoek naar voedsel (eikenbladeren), vandaar de naam eiken processierups. Na contact met de brandharen van deze rups kunnen klachten ontstaan zoals jeuk, huiduitslag, irritatie aan de ogen of aan de luchtwegen. 

Van rups naar vlinder

De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder die haar eitjes legt in de toppen van eikenbomen en daar overwinteren ze ook. Eind april, begin mei komen de rupsen uit de eitjes. Na een aantal vervellingstadia zijn ze in juli volgroeid. Na de derde vervelling krijgen de rupsen brandharen. Dit is tussen half mei en eind juni. In juli verpoppen de rupsen zich tot vlinder. De vrouwtjes leggen daarna hun eitjes, waaruit volgend jaar weer jonge rupsen komen.

Hoe kun je zien dat er eikenprocessierupsen in een eikenboom zitten?

Eikenbomen met eikenprocessierupsen zijn te herkennen aan de specifieke nesten op de stammen of dikkere takken, dichte spinsels van vervellinghuidjes, met brandharen en uitwerpselen. Vanuit hun nesten gaan de rupsen ’s nachts in processie op zoek naar voedsel in de toppen van de boom.

Klachten door brandharen

Er zijn vooral risico’s voor de gezondheid in de periode dat de eikenprocessierupsen brandharen krijgen (half mei-juni) en verdere verspreiding van deze brandharen door verwaaien van brandharen en lege nesten (juli-september). Met hun weerhaakjes dringen de pijlvormige haren bij aanraking gemakkelijk in de huid, ogen en luchtwegen. Stoffen die daarbij vrijkomen, roepen reacties op die lijken op allergische reacties. Bij iemand die vaker met de brandharen in contact komt, kunnen de reacties veel sterker zijn. Deze reacties kunnen zeer sterk van persoon tot persoon verschillen. De huidirritaties die binnen acht uur optreden, zijn rood en pijnlijk en gaan gepaard met hevige jeuk, die tot twee weken kan aanhouden. Als de brandharen in de ogen komen, kan binnen enkele uren een rode, pijnlijke en jeukende zwelling en irritatie optreden. Inademing van de brandharen kan leiden tot irritaties en ontstekingen van het slijmvlies van de neus, keel en luchtwegen.

Wat doen wij  eraan?

Op plaatsen waar veel ongemak verwacht wordt, proberen we op een milieuvriendelijke manier de plaag zo vroeg mogelijk te bestrijden. We doen dit door vroegtijdige bespuiting met een biologische middel. We kunnen ook een gebied tijdelijk afsluiten, dit zal afhankelijk zijn waar veel mensen komen of waar veel mensen verblijven. De natuurlijke vijanden van de rups zijn de sluipwesp en de sluipvlieg.

Hoe voorkomt u ongemak?

Vermijd elk contact met de rupsen en nesten ervan, zoals met vrijgekomen brandharen en lege nesten. Zorg bij een bezoek aan een (natuur-)gebied met eikenprocessierupsen voor goede bedekking van de hals, armen en benen en ga niet op de grond zitten. Ga na aanraking van de rupsen of haren niet krabben of wrijven, maar was of spoel de huid of ogen goed met water. Was zo nodig ook kleren (liefst op 60C). Klachten verdwijnen in het algemeen binnen twee weken. Een zachte crème met kamfer of menthol kan verlichting geven. Neem bij ernstige klachten contact op met uw huisarts.

Particuliere bomen

Indien u op uw eigen perceel te maken hebt met eikenbomen met eikenprocessierupsen, ga dan niet zelf de rupsen bestrijden, maar huur daar een deskundig bedrijf voor in. U kunt eventueel contact opnemen met de fa. Roelofs  uit Lemelerveld. Dit bedrijf verzorgt ook de bestrijding voor de gemeente Tubbergen. Het telefoonnummer is 0572-371290 . Dit is geen informatienummer.

Voor informatie kunt u bellen met het Klant Contact Centrum van de gemeente Tubbergen. Telefoonnummer (0546) 62 81 81.

 

---